Na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji Prawa zamówień publicznych oraz ustawy o kosztach sądowych, przygotowany przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Celem planowanych zmian jest usprawnienie systemu odwoławczego, odciążenie Krajowej Izby Odwoławczej oraz zwiększenie szybkości rozstrzygania sporów. Projekt stanowi odpowiedź na dynamiczny wzrost liczby odwołań, który w ostatnich latach doprowadził do poważnych zatorów w KIO.
Według uzasadnienia projektu, liczba odwołań kierowanych do Prezesa KIO powoduje przeciążenie organizacyjne i wydłużenie czasu rozpatrywania spraw.
Autorzy projektu wskazują, że wzrost liczby odwołań wynika z czynników pozamerytorycznych, w szczególności z niskiego poziomu wpisów, które od 2010 r. nie były waloryzowane mimo inflacji.
Projekt przewiduje znaczące podwyższenie tych opłat, według poniższego podziału:
Jednocześnie obniżona zostanie opłata od skargi do sądu – z trzykrotności do dwukrotności wpisu, z limitem 150 000 zł.
Celem zmian jest ograniczenie liczby odwołań składanych wyłącznie w celu przedłużenia postępowania lub wywarcia presji na zamawiającego.
Projekt zakłada również wprowadzenie mechanizmu, który ma na celu eliminację rozbieżności w orzecznictwie KIO. Prezes KIO będzie mógł zwołać zgromadzenie ogólne Izby, które podejmie wiążącą uchwałę rozstrzygającą rozbieżności interpretacyjne. Uchwała będzie publikowana na stronie Urzędu Zamówień Publicznych.
Dodatkowo, Prezes UZP otrzyma kompetencję do wydawania: opinii prawnych dotyczących konkretnych zagadnień oraz objaśnień prawnych – ogólnych wyjaśnień dotyczących stosowania przepisów PZP.
Reforma przewiduje również usprawnienia proceduralne: zamawiający będzie musiał w ciągu 2 dni roboczych przekazać Prezesowi KIO kluczowe informacje formalne dotyczące odwołania, strony będą zobowiązane wskazać jeden adres do doręczeń elektronicznych i jeden adres e‑mail jako wyłączny kanał komunikacji z KIO. Celem tego usprawnienia jest przyśpieszenie merytorycznego rozpoznania sprawy, poprzez skrócenie etapu przygotowawczego. Strony zobowiązane będą do wskazania w pismach jednego adresu do doręczeń elektronicznych oraz jednego adresu e-mail, które będą wyłącznymi kanałami komunikacji z KIO.
Projekt zakłada też uchylenie obowiązku automatycznego wzywania wykonawcy do wyjaśnień, gdy oferta jest tańsza o 30% od średniej cen lub wartości zamówienia, doprecyzowanie przesłanek odrzucenia oferty jako rażąco niskiej oraz przeniesienie ciężaru dowodu na odwołującego, z wyłączeniem sytuacji, gdy wyjaśnienia wykonawcy są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa.
Sąd Zamówień Publicznych będzie zobowiązany do merytorycznego rozpoznania sprawy, nawet jeśli skarga dotyczyła postanowienia KIO. Celem tej zmiany jest zniwelowanie ilości spraw, które wracają do rozpoznania Izby bez rozstrzygnięcia co do istoty.
Planowana nowelizacja istotnie zmieni praktykę postępowań odwoławczych w taki sposób, że wykonawcy będą musieli bardziej świadomie oceniać zasadność odwołań a zamawiający zyskają procedury, które będą szybsze oraz bardziej przewidywalne.
Uchwalenie nowelizacji planowane jest na IV kwartał 2026 r.